AHMET SÜMBÜLMATEMATİK ÖĞRETMENİ · EĞİTMEN
MATEMATİK VE ÖĞRENME NOTLARI · SORU ÇÖZME
Soru Çözümünde Tıkanan Öğrenci Ne Yapmalı?
Bir soruda durmak, o sorunun senden ne istediğini yeniden kurmak için bir işarettir. Tıkanma anını yönetmek için uygulanabilir bir düşünme sırası paylaşıyorum.
Soru çözümünde tıkanınca öğrencilerin sık yaptığı iki şey vardır: ya soruya uzun süre bakıp aynı düşünceyi tekrar ederler ya da çözümü hemen açıp adımları kopyalarlar. İkisi de kısa vadede rahatlatabilir; fakat hangi düşünme adımının eksik kaldığını göstermeyebilir. Tıkanmayı bir başarısızlık hükmü değil, soruyu başka bir biçimde okumaya çağıran bir işaret olarak görmek daha verimlidir.
Önce tıkanmanın türünü ayır
Soruyu anlamıyorum
Soru kökünü kendi cümlelerinle anlatamıyorsan, henüz formül arama. Verilenleri, isteneni ve koşulları ayrı ayrı yaz.
Yolu göremiyorum
Bilgiyi biliyor ama ilk adımı seçemiyorsan, sorunun hangi konu ilişkisini kullandığını ve benzer bir örnekte ne yaptığını karşılaştır.
İşlemde dağılıyorum
Yol belli olduğu hâlde işaret, kesir veya ara işlemde kopuyorsan, çözümü küçük satırlara böl ve her satırın amacını kontrol et.
Tıkandığın anda dört soruluk duraklama
Soruyu hemen terk etmek ya da çözümü açmak yerine kısa bir duraklama yap. Aşağıdaki sorular, zihindeki dağınık bilgiyi görünür bir sıraya dönüştürür.
Benden tam olarak ne isteniyor?
İstenen büyüklüğü, koşulu veya sonucu tek cümleyle yaz. “Bir şey bulacağım” yerine hangi değeri, ilişkiyi ya da karşılaştırmayı aradığını belirle.
Elimde hangi veriler var?
Sayıları, şekil üzerindeki bilgileri, tanımları ve eşitlikleri ayrı bir satıra çıkar. Veriyi metnin içinde bırakmak, önemli bir koşulu gözden kaçırmaya yol açabilir.
Bu veriler arasında ne ilişkisi var?
Oran, eşitlik, benzerlik, değişim, sıralama veya geometrik bir ilişki aramayı dene. İlişkiyi adlandırmak, rastgele işlem yapmaktan daha sağlam bir başlangıçtır.
İlk küçük adım ne olabilir?
Bütün çözümü bir kerede kurmak zorunda değilsin. Şekli yeniden çizmek, bir tablo yapmak, bilinmeyene sembol vermek veya basit bir özel durum denemek ilk adım olabilir.
Çözümü açacaksan nasıl bakmalısın?
Çözümün tamamını baştan sona okumak yerine, yalnızca ilk yeni adımı incele. Sonra ekranı ya da kitabı kapatıp o adımı kendin yeniden kur. Takıldığın yer yöntem mi, yoksa işlemin bir ayrıntısı mı, bunu not et. Çözümün her satırını kopyalamak, o soruya ait bir yol haritası verir; ilk adımı neden seçtiğini açıklamak ise benzer sorulara aktarabileceğin bir beceri kazandırır.
Tıkanma günlüğü: Sorunun yanına üç kısa not bırak: Nerede durdum? Hangi bilgi veya ilişki eksikti? Bir sonraki benzer soruda ilk neyi kontrol edeceğim? Aynı tür duraklamalar tekrar ettiğinde çalışma başlığın kendiliğinden belirginleşir.
Bir soruyu çözememek, sorudan hiçbir şey öğrenemeyeceğin anlamına gelmez. Bazen asıl kazanım, bir yöntemi görüp doğru yere yerleştirmek; bazen de hangi veriyi kullanmadığını fark etmektir. Tıkanma anını böyle değerlendirdiğinde soru çözümü yalnızca doğru cevaba ulaşma işi olmaktan çıkar, düşünme biçimini geliştiren bir çalışmaya dönüşür.
KURUMSAL BİLGİ
Ahmet Sümbül Akademi
Bu sayfa kişisel matematik ve öğrenme notları içindir. Kendi seviyene ve hedeflerine göre daha detaylı eğitim ve ilerleme planı için Ahmet Sümbül Akademi ile iletişime geçebilirsin.